🩺 Lưu ý quan trọng: Các tư thế cần tránh phải tuân thủ 6–12 tuần đầu để phòng trật khớp. Gọi ngay phòng khám hoặc cấp cứu nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường.
1. Chăm Sóc Vết Thương Tại Nhà
▾
- ✔Thay băng mỗi ngày hoặc mỗi 2 ngày tùy tình trạng thấm dịch. Dùng gạc vô khuẩn, rửa tay sạch trước khi thay băng.
- ✘Không để vết thương tiếp xúc với nước trong ít nhất 14 ngày đầu. Khi tắm bọc kín vết mổ. Không ngâm bồn tắm, không đi bơi.
- ✂Cắt chỉ sau 14 ngày phẫu thuật. Tái khám đúng hẹn để bác sĩ kiểm tra và cắt chỉ.
- ⚠Bầm tím, sưng nề nhẹ vùng đùi–đầu gối bình thường 1–2 tuần đầu. Chườm đá bọc khăn 15 phút/lần, 3–4 lần/ngày.
- ✘Không bôi kem, dầu hoặc thuốc dân gian lên vết mổ khi chưa có chỉ định bác sĩ.
2. Tư Thế Tránh Trật Khớp Háng – Posterior Approach
▾
Áp dụng 6–12 tuần đầu. Tư thế nguy hiểm nhất: gập háng > 90° + xoay trong + khép đùi.
📸 Ảnh thực tế – Posterior Approach
Ngồi đúng (✓) vs. gập háng & ngồi ghế thấp (✗)
Không xoay bàn chân vào trong khi đi – Không bắt chéo chân khi nằm
📌 4 Tư Thế Cấm Quan Trọng Nhất
❌ Không gập háng > 90° khi ngồi
❌ Không bắt chéo chân khi ngồi
❌ Không cúi người nhặt đồ
❌ Không xoay chân vào trong khi đứng
📋 Chi Tiết Theo Physio Guidelines
❌ Không khép đùi / bắt chéo – kẹp gối giữa 2 đùi khi nằm
❌ Không ngồi ghế thấp, sofa lún, ghế bập bênh
❌ Không gập người quá 90° ở mọi tư thế
❌ Không tự nâng chân mổ cao – cần người hỗ trợ cắt móng, cạo lông
👟 Mặc Quần Áo & Đi Giày
✅ Dùng móc giày cán dài, giày slip-on – không cúi xuống
✅ Dùng dụng cụ cán dài cho mọi việc tự chăm sóc
3. Cách Ra Khỏi Giường & Di Chuyển
▾
🛏 Ra khỏi giường & đứng dậy
✅ Quy trình ngồi dậy & ra khỏi giường đúng cách
⛔ Tư thế sai khi di chuyển
🛏 5 bước ra khỏi giường (cần hỗ trợ 72h đầu):
1
Nằm ngửa, dịch người về phía mép giường bên chân lành, dùng khuỷu tay và gót chân lành đẩy.
2
Đưa chân lành xuống trước, chân mổ giữ thẳng, không gập háng > 90°.
3
Ngồi thẳng mép giường vài giây — không đứng vội, chờ hết chóng mặt tư thế.
4
Đẩy lên từ tay vịn giường/ghế — không đẩy từ nạng (dễ trượt).
5
Đứng vững, cầm khung tập đi hoặc nạng nách trước khi bước. Không xoay người bằng bàn chân.
🪜 Lên xuống cầu thang:
- ↑Lên: Chân lành trước → Chân mổ theo → Nạng/gậy sau.
- ↓Xuống: Nạng/gậy trước → Chân mổ → Chân lành cuối.
4. Dấu Hiệu Nguy Hiểm – Khi Nào Cần Đến Cấp Cứu
▾
🔴 Gọi 115 hoặc đến cấp cứu NGAY nếu:
- !Đau ngực đột ngột, khó thở, ho ra máu → nghi ngờ tắc mạch phổi (PE)
- !Bắp chân sưng đỏ, đau dữ dội một bên → nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)
- !Sốt cao > 38.5°C kéo dài, ớn lạnh, mệt lả
- !Vết mổ chảy dịch nhiều, mùi hôi, đỏ nóng lan rộng → nhiễm trùng khớp nhân tạo
- !Chân mổ ngắn lại đột ngột, xoay ngoài, đau dữ dội khi cử động → trật khớp
🟠 Tái khám sớm trong 24–48h nếu:
- ⚠Sốt 37.5–38.5°C liên tục > 2 ngày
- ⚠Băng thấm ướt liên tục dù đã thay nhiều lần
- ⚠Đau tăng dần, không giảm khi nghỉ và uống thuốc giảm đau
- ⚠Tê bì hoặc yếu chân mổ nhiều hơn lúc xuất viện
5. Lịch Tái Khám Sau Phẫu Thuật
▾
| Lần | Thời điểm | Mục đích | Ngày hẹn |
|---|---|---|---|
| Lần 1 – Cắt chỉ | Ngày 14 sau mổ | Kiểm tra vết thương, cắt chỉ, đánh giá biên độ khớp | ___________ |
| Lần 2 | Tuần 4–6 | X-quang, đánh giá đi lại, điều chỉnh PHCN | ___________ |
| Lần 3 | Tháng 3 | Đánh giá phục hồi, quyết định bỏ dụng cụ hỗ trợ | ___________ |
| Lần 4 | Tháng 6 | X-quang định kỳ, đánh giá tổng thể | Theo lịch BS |
| Định kỳ | Mỗi 1–2 năm | Theo dõi mài mòn, phát hiện biến chứng muộn | Theo lịch BS |
6. Vận Động & Phục Hồi Chức Năng Tại Nhà
▾
📐 Quy tắc 90°
- ✔Vận động sớm là yếu tố quan trọng nhất — đi lại trong nhà với dụng cụ hỗ trợ ngay từ ngày đầu xuất viện.
- ✔Tập co duỗi bàn chân 10 lần × 3–4 lần/ngày ngay trên giường — phòng DVT.
- ✔Tăng dần khoảng cách đi bộ mỗi ngày. Tránh địa hình dốc trong 6 tuần đầu.
- ℹThời gian dùng khung/nạng/gậy: trung bình 4–6 tuần.
- ✘Không chạy bộ, bơi lội, tập va chạm đến khi được phép (thường sau 3 tháng).
- ℹLái xe trở lại: thường sau 4–6 tuần.
